Yellowstone Yanardağı – Dünyamız Tehlike Altında mı?

Yellowstone Yanardağı nerededir? Yellowstone Yanardağı patlarsa ne olur?

Yellowstone Yanardağı’nda 2003 yılında tuhaf şeyler gözlendi. Bazen hiç püskürmeden yıllarca duran gayzerler birden 100 metreden de daha fazla olacak şekilde son derece sıcak bir su ile püskürerek harekete geçmeye başladı. Yerde yeni çatlaklar oluşmaya başladı. Çok geçmeden yer altından gelen zehirli bir duman ile bölgedeki hayvanlar ölmeye başladı. Bu olaylar internette Yellowstone Yanardağı patlayacak mı? sorusunun sorulmasını neden oldu. Hem de 700 bin yılda bir olacak kadar büyük bir süper volkan patlaması… Ardında da Yellowstone Yanardağı patlarsa ne olur gibi soruların cevabı merak edilmeye başladı.

Süper Volkan Nedir?

Bilinen en son süper yanardağ patlaması 75 bin yıl önce meydana geldi. Toba Felaketi, bir medeniyeti yer yüzünden silebilecek kadar büyük bir patlamaydı. Bu patlamanın kalıntısı olarak Sumatra Adası meydana gelmiştir. Peki bir volkanı süper volkan yapan şey nedir? Süper volkan patlaması görülmüş en büyük patlamalara neden olur. Süper Volkan patlamasının etkisi Hiroşima’ya atılan atom bombasının etkisinden 1 milyon kat daha fazladır. Hiçbir sıradan volkanik patlama buna yaklaşamaz bile. Volkanlar binlerce metreküp kül ve döküntü püskürtür, süper volkanlar ise milyonlarca metreküp püskürtür. Volkanlar bir Avrupa devletinin tamamına kül püskürtür. Süper volkanın çıkardığı kül ise bir kıtanın yarısını kaplayabilir. Süper volkanlar dünya çapında bir kıtlığa ve 1 milyar insanın ölümüne sebep olabilir. NASA’da çalışan bir grup bilim adamı, patlama aşamasında volkanı yatıştıracak bir teori ortaya sunsalar da barındırdığı riskler ve yüksek maliyeti etkin bir çözüm sunmuyor. Yine de sizlere NASA’nın kurtarma planı ile ilgili aşağıya video ekledim.

Yellowstone Kaldera’sı Nasıl Oluştu?

Yellowstone deyince aklımıza sıcak pınarlar, gayzerler ve hidrotermal özellikleri aklımıza gelir. Bilim insanları ısının buzul çağında patlayan bir volkandan geldiğini varsaymıştı. 17 Ağustos 1959 da büyük bir deprem bu görüşün değişmesine neden olmuştur. O günden sonra Yellowstone bir labarotuvar haline büründü. Yapılan araştırmalar Yellowstone Kalderası’nın bir süper yanardağ patlaması sonucu oluştuğunu keşfetti. Yellowstone tabanı kaya ve kalın bir kül tabakası ile kaplıydı. Ancak külü püskürten devasa volkanın yerinin nerede olduğu tespit edilemiyordu. Sıradan volkanlar konik şekilleri ile kolaylıkla tespit edilebilirken Yellowstone’da koniye benzeyen hiçbir oluşum yoktu.

Bölgenin haritası incelendiğinde o kadar büyük bir krater keşfettiler ki havadan fark etmeleri bile uzun zamanlarını aldı. Yaklaşık 9000 kilometrekarelik tüm alan Yellowstone Yanardağı’nın olduğu yerdi. Peki bu devasa kaldera nasıl oluşmuştu? Her volkanın altında magma çemberi bulunur. Söz konusu süper volkan olunca magma çemberi de çok büyük olur Çemberdeki baskı çok artınca magma püskürür ve üstündeki toprak kısmen boş olan çembere düşer ve toprak tabakasında kocaman bir çöküntü meydana gelir. Yellowstone Kalderası da böyle bir çöküntü ile meydana gelmişti. Burayı özel kılan durum ise buradaki kalderanın çok büyük olmasıdır.

Yellowstone Parkı’nın ortası bir zamanlar yukarı kalkmış ve aşağı düşmüş. Burada meydana gelen patlamanın 500 Hiroşima kadar olduğu tahmin edilmektedir.

Yellowstone Yanardağı Patlama İndeksi

Yellowstone Milli Parkı bir saatli bombanın üzerinde durmaktadır. Jeologlar patlamaları volkanik patlama indeksi kullanarak ölçer. 1’den 8’e kadar sınıflandırılmıştır. 1. derece patlamalar çok küçüktür ve havaya 10 bin metreküp kül püskürtür. Sicirya’daki Etna Yanardağı’nın patlama endeksi 2. derecedir. Yakın tarihte Amerika’ da olan Saint Helen Yanardağı patlama ise 5. dereceydi. Süper volkan patlaması 8. derecedir. Yani Saint Helen’ deki patlamadan 1000 kat daha büyüktür.

Yellowstone Yanardağı Patlarsa Ne Olur?

Bütün aktif volkanlar, patlamak üzerinde oldukları konusunda insanlara uyarıda bulunurlar. Yellowstone patlayacağına dair ilk işaret yerin yükselmesi oldu. Patlamadan önce Yellowstone Kalderası’nın 3 metre kadar yükseleceği öngörülmektedir. Ayrıca patlamadan aylar önce tehlikeli bölgede birçok deprem gözlenecektir. Yellowstone çevresindeki 100 kilometrelik alan tehlike alanı ilan edilecektir. İnsanlar patlamadan aylar önce tahliye edilemeye başlanacaktı. Armonik sarsıntılar (kesintisiz deprem) patlamadan önceki en son işaret olacaktır.

  • Yellowstone Yanardağı patlaması sonucu 25 kilometre yukarı kül püskürtebilir. O kadar büyük bir kül bulutu oluşurdu ki açığa çıkan kül bulutu bütün Amerikayı dolaşırdı. Patlamadan sonra piroklastik akıntılar başlar, ilk gün içinde 100 kilometre yarıçap içinde kalan insanların tamamı öldürürdü. ( Piroklastik akıntı 800 dereceden sıcak haşlayıcı kül bulutu altında çığ gibi izlenen felaketlerdir.)
  • Patlamadan 3 gün sonra gökyüzü karanlık ve ölümcül olurdu. Volkanın 800 kilometre çevresinde yaşam imkânsız hale gelirdi. 3 günlük kül yağmurları çatıları çökertirdi. Arabaların ve uçakların filtrelerinin tıkanmasına neden olurdu. Atmosferdeki dönen kül partiküller yıldırım düşmesine ve buna bağlı orman yangınlarına neden olurdu. Besi hayvanları ot ve su yetersizliğinden ölürdü. Elektrik kablolarındaki yalıtkanlar bozulurdu ve elektrik kesintileri olurdu. Açıkta kalan insanlar nefes yetmezliğinden ölürdü. Bölgede yaşam imkânsız hale gelirdi.
  • Volkanik küllerin partikülleri elektron mikroskobu ile incelenince çentikli kenarları olan minik cam parçacıkları gibi olduğu görülmüştür. Bunların solunması ile insanların ağrılı bir akciğer hastalığına yakalanacağı düşünülmektedir. Patlamadan 1 hafta geçmesine rağmen Yellowstone Yanardağı, havaya kül püskürtmeye ve uzaklarda can almaya devam ediyor olurdu. İnsanlar kendilerini külün ölümcül etkisinden koruyabilmek için maske takması gerekirdi. Amerika Birleşik Devletleri kalın bir kül halısıyla örtülmüş olurdu.
  • Patlamanın en büyük etkisinin 2 yıl sonra ortaya çıkacağı düşünülmektedir. Patlamanın en ölümcül yanının havadan kalan küllerden olması bekleniyor. Atmosfere karışan küller, rüzgarlar ile tüm dünyaya yayılacak ve dünyaya gelen güneş ışığını keseceklerdi. Bunun sonucunda kötü hava koşullarının oluşmasına bağlı olarak kıtlık oluşacağı düşünülmektedir. Bilim adamları küresel sıcaklıkta 5,5 derecelik bir düşüş olacağı ve 1-2 yıllık yetiştirme kaybı sonucunda milyarlarca insanın açlıktan öleceğini ön görmektedirler.
Yellowstone Yanardağı süper volkan olabilir mi? Yellowstone patlarsa ne olur?

Bilinen En Son Süper Yanardağ Patlaması Toba Felaketi

74 bin yıl önce Endonezya’daki Toba Adası’nda süper volkan patladı. Bilim adamları o dönemde insan nüfusunun azaldığını gösteren genetik kanıtlar olduğunu gözlemiş, hatta insan ırkının yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını söylemişlerdir.

Bilim adamlarına göre Toba Felaketi insan nüfusünü yer yüzünden siliyordu. Peki tekrar olabilir mi?

Yellowstone yanardağı, altında patlamaya hazır aktif süper volkan barındırıyor. Şayet patlayacak olursa dünyayı volkanik bir kışa mahkum edebilir. Küresel sıcaklık düşmesiyle milyarlarca insan açlıktan ölebilir. Geçmişte Yellowstone süper volkanı 3 kez patladı. Bunlar sırasıyla 2 milyon yıl önce, 1,3 milyon yıl önce ve 600 bin yıl önce gerçekleşmiştir. Bu döngüye bakarak Yellowstone Yanardağı’nın 100 bin yıl içinde patlayacağı düşünülürse çok da yanlış olmaz. Bilim insanları, Yellowstone Yanardağı’nın patlamaya yetecek kadar eriyik madde içermediğinden yakın zamanda patlamayacağını söylemektedirler.

Yellowstone Yanardağı Nerede?

Yellowstone Milli Parkı, dünyanın ilk ulusal parkı olma özelliğine sahiptir. Yellowstone Milli Parkı’nın 8991 kilometrekarelik alanda yer almaktadır. Parkın büyük kısmı %96 sı Wyoming’ de, %3 ü Montana, %1 i Idaho Eyaleti’nde yer almaktadır. Dünyanın en büyük gayzerleri burada yer almaktadır. Yellowstone Milli Parkı 1978 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Alanı olarak kabul görülmüştür.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz