Şarbon Hastalığı Nedir? Şarbon Nasıl Bulaşır – Tedavisi Var mı?

Şarbon hastalığı bulaştıktan sonra belirtileri nasıl anlaşılır ve şarbon hastalığının tedavi yöntemleri nelerdir?

Şarbon hastalığı diğer adıyla dalak yanığı olarak da bilinen bakterilerce meydana getirelen bir hastalıktır. Etken bakterisi bacillus anthracis bakterisi olup zoonotik karakterde bulaşıcı bir hastalıktır. Şarbon hastalığı sık görülen bir hastalık değildir. Ülkemizde de zaman zaman görülen bu hastalık insanlara genellikle hayvan etleriyle bulaşır. İnsandan insana bulaştığı konusunda elde bir kanıt yoktur. Ancak deri lezyonları, deride açılmalar sonucunda temas yoluyla bulaşabilir.

Şarbon hastalığı omurgalı canlıların tamamını etkileyebilen bir hastalıktır. Daha çok kümes hayvanları, sığır, koyun, deve, manda ve sığır gibi hayvanlarda daha sık görülür.

Vakaların çoğunda insanlara hayvansal ürünlerden veya şarbonlu hayvanlara temas sonucunda bulaştığı görülmüştür.

Şarbon Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Bu soruyu cevaplamadan önce şarbon hastalığı yazımızda bir sınıflama yapmamız gerekir. Deri şarbonu, Akciğer şarbonu, Sindirim sistemi şarbonu ve Enjeksiyon şarbonu şeklinde sınıflandırılabilir. Tüm bunların belirtilerinde kendine özgü bulgular rastlanır.

Deri Şarbonu: Şarbon hastalığının en sık gözlenen formu Deri şarbonudur. Halk arasında çoban çıbanı olarak da isimlendirilir. Şarbon hastalıklarının %90’ı Deri şarbonu şeklinde ortaya çıkar. Ciltteki kesik sonrası bulaşır. Belirtisi ise böcek ısırığına benzeyen kızarıklık meydana gelir. Daha sonrasında 7-10 cm çapında ortası siyah bir yaraya dönüşür. Lenf bezlerinde şişkinlik meydana getirir. Şarbon hastalığının en hafif formudur. Öldürücülüğü çok azdır.

Deri şarbonu hastalığı belirtileri ve tedavi yöntemleri

Akciğer Şarbonu: Tavuk, koyun ve sığır gibi hayvanların derisinin işlenmesi sırasında şarbon bakteri sporlarının kişi tarafından solunmasıyla bulaşır. Sporlar akciğere yerleşir. En tehlikeli ve ölümcül şarbon türüdür. Belirtileri ise;

  • Nefes darlığı
  • Kan tükürme
  • Yüksek ateş
  • Şok
  • Kusma
  • Boğaz ağrısı
  • Göğüs ağrısı şeklinde belirtiler verebilir.

Enjeksiyon Şarbonu: En yeni şarbon türüdür. Şuana kadar sadece Avrupa da görülmüştür. Yasadışı getirilen uyuşturucuların içindeki şarbon sporlarının bulaşmasıyla yayıldığı düşünülmektedir. İsmini de yine buradan almaktadır. Belirtileri ise;

  • Şişkinlik
  • Şok
  • Kızarıklık
  • Organ yetmezliği
  • Menenjit şeklinde kendini gösterebilir.

Sindirim Sistemi Şarbonu: Bu türün bulaşma yolu genelde şarbonlu hayvanlarının etinin yenmesiyle olur. Belirtileri şu şekildedir;

  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • Karın ağrısı
  • Baş ağrısı
  • Ateş şeklinde ortaya çıkabilir.

Şarbon Hastalığı Tedavisi

Şarbon hastalığının en sık tedavi yöntemi antibiyotik tedavi uygulanmasıdır. Siprofloksasin ve Doksisiklin gibi antibiyotikler 60 gün boyunca hastaya uygulanır. Antibiyotikler hastalığın ilerleme boyutuna, kişinin yaşına, cinsiyetine, genel sağlığına ve nasıl bulaştığına bağlı olarak kullanılır. Tek antibiyotik veya çoklu antibiyotik kombinasyonu yoluyla kullanılabilir.

Şarbon hastalığından korunmak aslında son derece kolaydır. Kentte yaşayan insanlara zaten Şarbon hastalığının bulaş riski azdır. Sütler pastörize edildikten sonra kesinlikle şarbon tehlikesi taşımazlar. Küçükbaş ve büyükbaş hayvanların etleri kesinlikle yeteri kadar pişirilmelidir. Az pişmiş etlerde şarbon varsa onu tüketen kişiye bulaş riski oldukça yüksektir. Çiğ etlere çıplak el ile çok fazla temas edilmemelidir. Kırsal kesimde yaşayan insanlar ise hayvan kesimi sonrasında ette bir siyahlık görmüşse derhal veteriner hekime başvurulmalıdır. Şarbon tanısı koyulmuş hayvanlar diğer hayvanlardan ayrılıp izole edilmelidir. İzole edildikten sonra tüm hayvanlar profilaksi olarak şarbon aşısı vurulmalıdır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz