İskender Lahdi – Türkiye’de Bulunan Dünyanın En Büyük Lahdi

İskender Lahdi özellikleri nelerdir?
İskender Lahdi özellikleri nelerdir?

Tarih boyunca mezarlar ve tabutlar, ölümün bir yok oluş değil yeniden diriliş olduğu bilincine varan bütün uygarlıklar için çok değerli olmuştur. Bazı uygarlıklarda mezar tiplerinin her birey için aynı olması için kanunlar koyulmuş, para karşılığında daha büyük ve gösterişli mezarlar ve tabutlar yapılmasına karşı çıkılmıştır. Bazı uygarlıklarda ise merhum kişinin dünyadaki değerine göre mezarının ve tabutunun da değeri artmaktadır. Eski Yunan ve Pers imparatorluklarında ise mezarlar yerine oldukça yoğun işlemeli ve üzerinde betimlemeler olan lahidler yapılmaktaydı. Bu yazımızın konusu olan İskender Lahdi de gerçekten görülmeye ve bilinmeye değer diye düşünüyorum.

İskender Lahdi, M.Ö 4. yy’da yapılmış olup Sidon Kralı Abdalonymos’un lahitidir. İskender Lahdi ismi ise lahdin yan cephesinde Büyük İskender ve Perslerin yaptığı savaşların betimlenmesinden dolayı konulmuştur. İstanbul Arkeoloji Müzesi’ni gezdiğinizde burada  bulunan en görkemli ve büyük lahit olduğunu hemen farkedeceksiniz. Boyutu ve üzerindeki işlemelerin değerinin sebebi bir kral lahdi olmasındandır. Ayrıca bu lahit arkeoloji müzesindeki en önemli ve değerli eserdir. Hatta İskender Lahdi için arkeolojik kazılarda bulunmuş en önemli eserlerden biridir diyebiliriz.

İskender Lahdi Nerede Bulundu?

1887 yılında ilk Türk arkeoloğu olarak bilinen Osman Hamdi Bey, Sayda (Lübnan’da bulunan bir şehir) dolaylarında bir kazı çalışması gerçekleştirdi. Bu kazı çalışmalarında keşfedilen kral mezarlığında tam 22 tane kral lahdi bulundu. Bu öylesine önemli bir buluştu ki batı dünyasında heyecanla karşılandı ve antik çağ sanatının en önemli keşiflerinden oldu. Burada bulunan lahitlerin bazıları İstanbul’a getirildi.

Dünyanın en büyük lahdi olan İskender Lahdi yan cephesi

İskender Lahdi’nin Özellikleri

İskender Lahdi dünyadaki en büyük lahittir. 2,12 m x 3,18 m x 1,67 m boyutlarında olan lahit, mermerden yapılmıştır. Kapağında antik mimaride sıkça görülen üçgen alınlık vardır. Tıpkı mermer heykellerde olduğu gibi bu lahidin üzerindeki boyalar da zamanla aşınıp silinmiştir. Lahdin uzun yüzlerinden birinde Persler ve Yunanlılar arasındaki savaş betimlenmektedir. Burada en solda atı üzerinde savaşan Büyük İskender, Pers ordularını adeta bozguna uğratmaktadır. Betimlenen bu sahnenin MÖ 333 yılındaki Issos Savaşı olduğu sanılmaktadır. İskender’in ordusundaki askerlerin tıraş olmaları zorunlu kılındığı için askerlerinin tamamı sakalsızdır. Buna karşın Pers askerlerinin bıyıkları göze çarpmaktadır. İki tarafın askerlerini ayırt etmemizi sağlayan diğer bir özellikte giyim tarzlarıdır. Yunanlılar kısa tunik ve pelerin giyerken, Persliler pantolon ve uzun kollu gömlek giyip kafalarına ise ağız bölgesini de kap9atacak şekilde bir başlık takmaktadırlar.

İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde bulunan İskender Lahdi
(Solda) Büyük İskender

Bu lahidde İskender neden bulunmaktadır?

Sidon halkı Persler’den hiç hoşlanmamaktaydı. Bu sebeple Persler ile sürekli savaş halinde olan Makedonyalılar’ı sürekli şehirlerine davet edip onlara kapılarını sonuna kadar açmaktaydılar. Hatta Sidon halkı İskender’den kendilerine bir kral seçmesini istemişti. Bunun karşılığında ise İskender’in kral yaptığı Abdalonymos, kendisi için yaptırdığı bu lahide İskender’in Persler karşısında kazandığı bir zaferin betimlenmesini istemiştir.

Lahdin öteki uzun cephesinde ise Makedonyalılar ve Persler’in dostça düzenlediği av sahneleri bulunmaktadır. Lahdin bir yüzünde savaşan kavimler, öteki yüzünde beraber av partisi düzenlemektedir. Bu, aslında iki grubun tarih bağlamındaki ilişkilerinin değişimler geçirdiğinin de göstergesidir.

Lahdin ön kısa yüzünde Perslerin katıldığı bir av sahnesi bulunmakta. Ön ve arka yüzlerindeki alınlıklarda ise Makedon askerlerinin birbiriyle ihtilafa düşüp çatıştığı görülmekte. Bir düşünceye göre bu sahnelerde İskender’in ölümünden sonra, komutanların birbiri ile çatıştığı betimlenmektedir. Alınlığın köşelerine ise koruyucu hayvan olarak birer aslan koyulmuştur.

Ziyaret etmediyseniz dünyanın en büyük ve önemli  arkeoloji müzelerinden biri olan İstanbul Arkeoloji Müzesi’ni gezmenizi tavsiye ederim.

Önceki İçerikGolden Gate Köprüsü – En Çok İntihar Edilen Köprü
Sonraki İçerikKağıt Katlama Sanatı Origami Nedir? Origami Çeşitleri

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz