Ihlamur Kasrı Mimarisi – Padişahın En Sevdiği Köşk

Ihlamur Kasrı
Ihlamur Kasrı - ©dexield, Flickr

Osmanlı’nın geç dönem eserlerinden olan Ihlamur Kasrı gezip gördüğümüz ve sizlerin de canlı gözlerle görmenizi şiddetle tavsiye ettiğimiz bir komplekstir. Beşiktaş’ta Ihlamur Vadisi’nde bulunan ve Beşiktaş meydanına yürüme mesafesinde olan Ihlamur Kasrı, Sultan Abdülmecid tarafından İstanbul’da yaptırılan kasırlardan biridir. Kasır, Arapça kökenli olup padişahlar için saray dışında yaptırılan köşklere denir.

Arazide esasen iki adet yapı bulunmaktadır. Bunlardan ilki ve cephesinde daha çok süsleme içeren köşk Merasim Köşkü’dür ve Ihlamur Kasrı olarak da bilinir. Diğeri ise daha çok hizmetlilerin kullandığı ve biraz daha mütevazı motiflerin işlendiği “Maiyet Köşkü”dür. Yapıların içinde bulunduğu büyük arazi ise Ihlamur Mesairesi olarak bilinir. Burası padişahın kentten biraz uzaklaşıp dinlenebilmesi için yüksek duvarlarla çevrilmiştir.

Ihlamur Kasrı Mimarisi

Ihlamur Kasrı’nın mimari tasarım görevi Abdülmecid tarafından dönemin önemli saray mimarlarından olan ermeni Balyan ailesi mensubu Nigoğos Balyan’a verilmiştir. Merasim Köşkü (Ihlamur Kasrı) tek katlı olan, oldukça yüksek bir subasmana sahip ve önünde çift taraflı barok tarzında bir dönel merdivenin bulunduğu dikdörtgen planlı bir yapıdır. Neo-barok üsluba sahip bu zarif yapı, barok üslubunun bir çok özelliğini tasarımında barındırmaktadır. Maiyet Köşkü’ne kıyasla hem dış cephede hem de iç mekanda çok yoğun bir süsleme vardır. Dış cephede kesme taş ve mermer malzemeden yapılan bezemeler oldukça ilgi çekicidir. Barok tarzı mimarinin temel özellikleri olan eğrisel süslemeler, s ve c kıvrımlı bezemeler ve cepheyi süsleyen çeşitli vazolar ve madalyonlar bulunmaktadır. Merasim köşkünün giyotin pencereleri oldukça uzun ve dar yapıdadırlar. Ihlamur Kasrı’nın iç mekanında sofanın(ana hol) yanındaki odalar tonozlu yapıdadır. Yani tavanı bir yay izlenimi verir.  

Arazideki diğer bir yapı ise 2 katlı olan ve hizmetliler için ayrılan Maiyet Köşkü’dür. Bu köşk Ihlamur Kasrı’na göre daha sade yapıda tasarlanmıştır. Dış cephesi Merasim Köşkü’nde olduğu gibi neo-barok bir tavır sergilerken, bu köşkün de 2 kollu bir dış merdiveni bulunmaktadır. Günümüzde Maiyet Köşkü’nde bir kafe hizmet vermektedir.

Ihlamur Kasrı'nda bulunan Maiyet Köşkü
Ihlamur Kasrı’nda bulunan Maiyet Köşkü – ©Kemal BEYAZ, Flickr

Ihlamur kasrı Sultan Abdülmecid’in en sevdiği kasır ve vefat ettiği yer olması sebebiyle son derece önemli bir yapıdır. 1846’da dünyaca ünlü yazar Lamartine de bu kasırda ağırlanmıştır.

Ihlamur Kasrı ve Maiyet Köşkü’nün yapımı 1849-1855 tarihleri arasında sürmüştür. 3 Mart 1924’te TBMM’ye bağlanan kasır 1951 yılında İBB’nin kullanımına verilmiştir. 1966 yılında ise Milli Saraylar’a devredilmiş olup 1985 yılından beri müze işlevi görmektedir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz