Haydar Aliyev Kültür Merkezi | Bakü’nün İkonu

Haydar Aliyev Kültür Merkezi
Haydar Aliyev Kültür Merkezi - ©wilth, Flickr

Mimari yapılar eğer iyi mimarlar tarafından tasarlanır ve tasarımlarında doğru kararlar alınırsa bazen bir şehri dünyaya tanıtma imkanı bulurlar. Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de bulunan Haydar Aliyev Kültür Merkezi de kısa zamanda Azerbaycan’ın ikonik yapıları arasına girmeyi başardı. Dünyaca ünlü İran’lı mimar Zaha Hadid tarafından tasarlanan yapı doğal ve kavisli formu ile tüm dünyadan ziyaretçilerin ve mimari yapılarla ilgilenen insanların ilgisini çekiyor.

Haydar Aliyev’in doğumunun 89. yıldönümünde 2013’te tamamlanan yapının konsept tasarımını “Kavislerin Kraliçesi” olarak anılan ve 2016 yılında vefat eden ünlü mimar ve tasarımcı Zaha Hadid yapmıştır. Detay tasarım aşamasında ise Türk mimar Saffet Kaya Bekiroğlu’nun bulunduğu bu ikonik şaheser, 101 bin metrekarelik toplam alana sahiptir. Azeri hükümetin 2007 yılında düzenlediği uluslararası yarışma sonucu Zaha Hadid Architects’in bu yapıyı tasarlamasına karar verilmişti. Yapının müteahhitliğini ise DİA Holding isimli bir Türk firması üstlendi. 3.5 yıl boyunca inşaatı süren yapının yapım maliyeti ise yaklaşık 205 milyon euro tutmuştur.

Haydar Aliyev Kültür Merkezi Tasarımı

Haydar Aliyev Kültür Merkezi mimarisi bakımından Azeri mitolojisindeki Hazar Denizi’nin yükselişini temsil eder. Yapının kavisli görünümü zemin kotundan en yüksek noktaya kadar oldukça dinamik bir tavırla adeta denizde oluşan bir dalgayı yansıtmaktadır. Yapının içinde insanların kültür ve sanat faaliyetlerine katılabilecekleri konser salonu, müze, sanat galerileri, konferans salonları ve kütüphane gibi çeşitli kamusal mekanlar bulunmaktadır. Yapı sadece iç mekanda bulunan kamusal işlevleri ile değil aynı zamanda önünde oluşturulan meydan sayesinde de bölgenin kamusallığına katkıda bulunmaktadır. Fütüristik bir anlayışla ve akışkan bir tavır ile tasarlanan bu yapı Bakü’nün geleceğin dünyasındaki en önemli ve modern şehirlerden biri olacağına dair hedeflerin de bir göstergesi niteliğindedir.

Merkezde betonarme bir çekirdek ve etrafında kabuğu oluşturan bir çelik uzay kafes bulunmaktadır. Zaha Hadid’in kavisli olan bu tasarımının yapımı da hiç kolay olmamıştır formu sebebiyle. Çünkü dış cephe kavisliydi ve uzay kafes sistemin üzerini kapatacak olan ve dışardan görülecek olan yüzey için özel hesaplamalar gerekiyordu. Bu kavisli yüzeyin tamamlanması ve üstünün plakalar ile kapatılabilmesi için özel bir üretim yapıldı. Eğrisel yüzey sebebiyle hiçbir parça diğeri ile aynı değildi. Bu da maliyetini arttıran sebeplerden biridir.

Haydar Aliyev Kültür Merkezi
Haydar Aliyev Kültür Merkezi – ©Adrian Dutch, Flickr

Haydar Aliyev Merkezi dışardan her ne kadar güzel görünen ve mimarlık açısından da değerli olan bir yapı olsa da inşaat sırasında çokça eleştiri almıştır. Kaçak yollarla Azerbaycan’a götürülen göçmenlerin zorla çalıştırıldığı ve işçilerin hayatlarının tehlikeye atıldığına dair iddialar hiçbir zaman bitmedi.

Önceki İçerikPiramitler Nasıl Yapıldı? Piramitleri Kim İnşa Etti?
Sonraki İçerikNeşeye Övgü | Beethoven’in 9. Senfonisi ve Hüzünlü Hikayesi

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz